Jak pielęgnować polską kulturę i utrzymywać więź z Polską, gdy na co dzień żyje się tysiące kilometrów od kraju? Jak przekazywać język i tradycje kolejnym pokoleniom, a jednocześnie budować własną tożsamość w miejscu, w którym się dorasta? O tych i wielu innych kwestiach rozmawiali uczestnicy inauguracji projektu „Polonijni Kumple 2026”, która 26 października odbyła się w Pałacu w Ostromecku. Spotkanie połączyło przedstawicieli środowisk polonijnych, gości oficjalnych, reprezentantów środowiska akademickiego, nauczycieli i młodzież. Wspólnym mianownikiem była otwartość na różne doświadczenia, ciekawość drugiego człowieka i rozmowa prowadzona – zgodnie z duchem projektu – po kumpelsku.
Ważne tematy bez dystansu między pokoleniami
Uroczysta inauguracja zgromadziła przedstawicieli administracji publicznej, środowisk polonijnych i lokalnych instytucji, a także społeczność akademicką oraz młodych uczestników projektu. Wśród gości znaleźli się Agnieszka Jędrzak, Minister, Szef Biura do Spraw Polonii w Kancelarii Prezydenta RP, Piotr Król, Poseł na Sejm RP, oraz Joanna Zataj-Ross, Pełnomocnik Prezydenta Miasta Bydgoszczy ds. Współpracy z Zagranicą. Wyższą Szkołę Gospodarki reprezentowali doc. Krzysztof Sikora, Prezydent WSG, prof. Filip Sikora, Rektor WSG, dr Marek Chamot, Dyrektor Instytutu, oraz dr Małgorzata Sikora, Dyrektor Generalna WSG. Po oficjalnych powitaniach i wystąpieniach Agnieszki Jędrzak oraz przedstawicieli władz uczelni rozpoczęła się debata międzypokoleniowa „Polska w walizce – bagaż czy skarb?”, którą prowadził i moderował dr Michał Cichoracki.
Rozmowa szybko wyszła poza ramy formalnego panelu. Przez ponad dwie godziny uczestnicy dzielili się doświadczeniami, spostrzeżeniami i pytaniami dotyczącymi tożsamości, języka oraz miejsca polskiej kultury we współczesnym świecie. W jednym kręgu spotkali się przedstawiciele władz, osoby zaangażowane w działalność polonijną, nauczyciele oraz młodzież – zarówno młodzi Polacy mieszkający za granicą, jak i ich rówieśnicy z Bydgoszczy.
Wybrzmiał głos dorosłych przedstawicieli Polonii, którzy na co dzień angażują się w nauczanie języka polskiego i podtrzymywanie więzi z krajem pochodzenia. Swoją perspektywę wnieśli również przedstawiciele władz, podkreślając znaczenie relacji z Polonią, oraz środowiska akademickiego, dla którego międzynarodowa współpraca i wymiana doświadczeń stanowią ważną przestrzeń rozwoju.
Szczególnie istotne były głosy samych młodych uczestników. Ich doświadczenia pokazały, że pytania o polską kulturę, jej odbiór za granicą i możliwości pielęgnowania własnych korzeni nie mają jednej odpowiedzi. Dla młodych ludzi mieszkających poza Polską kontakt z krajem rodziców i przodków nie zawsze jest oczywisty. Często wymaga zaangażowania, wsparcia rodziny i nauczycieli oraz świadomego budowania relacji z polskim językiem i dziedzictwem.
Inauguracja w otoczeniu polskiej kultury
Miejscem inauguracji był zespół pałacowo-parkowy w Ostromecku. Spotkanie odbyło się w reprezentacyjnej Sali Balowej Pałacu Nowego, w otoczeniu historycznych wnętrz, dzieł sztuki i instrumentów muzycznych. Przestrzeń ta nadała rozmowie dodatkowy wymiar, sprzyjając refleksji nad dziedzictwem kulturowym, jego znaczeniem i sposobami przekazywania go kolejnym pokoleniom.
Połączenie miejsca z tematyką debaty dobrze oddawało ideę projektu. Polska kultura nie jest bowiem wyłącznie zbiorem tradycji i pamiątek, które można zabrać ze sobą w podróż. To także język, relacje, wspomnienia i codzienne praktyki, które żyją dzięki ludziom – również tym, którzy mieszkają tysiące kilometrów od Polski.
Przed uczestnikami tydzień wspólnych doświadczeń
W ten sposób zainaugurowaliśmy finałową część projektu „Polonijni Kumple 2026”, organizowanego przez Wyższą Szkołę Gospodarki w Bydgoszczy. W wydarzeniu uczestniczy blisko 80 nastolatków z polonijnych szkół w Australii, Nowej Zelandii, Gruzji i Wielkiej Brytanii oraz uczniowie bydgoskich szkół. Dla wielu z nich jest to pierwsza okazja do osobistego spotkania z rówieśnikami, z którymi wcześniej współpracowali online.
W kolejnych dniach młodzież będzie uczestniczyć w warsztatach filmowych, poznawać technologie VR i AR oraz możliwości sztucznej inteligencji, projektować gry planszowe o Polsce i wspólnie przygotowywać potrawy. Nie zabraknie również gier miejskich i odkrywania Bydgoszczy. Uczestnicy będą także prezentować własne projekty, nad którymi pracowali w ramach wcześniejszych działań.
„Polonijni Kumple” pokazują, że język polski można rozwijać nie tylko podczas tradycyjnych lekcji, lecz także przez współpracę, twórcze działanie i budowanie relacji z rówieśnikami. Dla młodzieży polonijnej to szansa na częstsze używanie polskiego w naturalnych sytuacjach, a dla uczniów z Bydgoszczy – okazja do poznania osób, których codzienność i doświadczenia różnią się od ich własnych.
Poniedziałkowa debata była ważnym początkiem tego spotkania. Pozwoliła wybrzmieć różnym głosom i pokazała, że więź z Polską może przyjmować wiele form. Przez najbliższe dni uczestnicy będą rozwijać tę ideę w praktyce, poznając siebie nawzajem i tworząc własne odpowiedzi na pytanie, co znaczy być częścią polskiej wspólnoty we współczesnym, różnorodnym świecie.
